این اثر برخلاف سایر محصولات آنان ظاهرا اصل است و تاریخ ساخت آن احتمالا به حدود سال‌های حكمرانی كوروش كبیر بازمی‌گردد.

ماجرا از این قرار است كه 2 قطعه استخوان فسیل شده اسب بتاز‌گی در چین شناسایی شده كه از قرار معلوم حاوی رونوشتی خلاصه شده از منشور كوروش است. این اثر در ازاء هر 20 نگاره میخی استوانه كوروش یك نگاره دارد.

به گزارش میراث خبر در ابتدا تصور می‌شد این استخوان‌ها تقلبی باشند، اما ایروینگ فینكل، از متخصصان خطوط خاور نزدیك باستان در موزه بریتانیا، اعتقاد دارد كه آنها اصل هستند. اگر این استخوان‌های به دست آمده اصل باشند، سابقه ارتباط ایران با چین چند قرن عقب‌تر می‌رود.كامیار عبدی، باستان‌شناس ایرانی درباره اهمیت این كشف می‌گوید: «البته هنوز باید منتظر نظر دیگر زبان‌شناسان و بررسی‌های آزمایشگاهی در مورد اصالت این اثر باشیم، اما اگر اصل باشد این كشف مهم تحولی عظیم را در دیدگاه‌های ما در زمینه ارتباط بین خاور نزدیك، بویژه سلسله هخامنشی و چین در هزاره اول قبل از میلاد، بویژه در زمان سلسله ژوی شرقی، به دنبال خواهد داشت».تا پیش از این مدرك مستقیمی مبنی بر ارتباط هخامنشیان با چین در دست نبود. با این كشف تاریخ ارتباط بین ایران و چین از دوره سلسله اشكانی در ایران و سلسله هان در چین پیشتر و به زمان سلسله هخامنشی در ایران و سلسله ژوی شرقی در چین باز می‌گردد.

این دو قطعه استخوان حكاكی شده در سال‌های 1935 و 1940 توسط «خو شن‌ وی» طبیب سنتی چین خریداری شدند. خو فكر می‌كرد این دو قطعه حاوی اسنادی به خط كهن چینی است. در سال 1966 طی انقلاب فرهنگی چین او این دو استخوان را برای جلوگیری از نابودیشان در خاك دفن كرد.

در سال 1985 خو این دو استخوان را به شهر ممنوعه برد و به موزه كتیبه‌های چین اهدا كرد، اما بتاز‌گی «وو یوهنگ» متخصص زبان‌های خاورنزدیك باستان در موزه شهر ممنوعه تشخیص داد كه نوشته روی فسیل باستانی بخشی از اعلامیه حقوق بشر كوروش و متعلق به ایران است.

تا پیش از تایید اصالت این دو قطعه تصور می‌شد، لوح كوروش نمونه‌ای منحصر به فرد و تك بوده است. اما طی سال جاری میلادی پیدا شدن دو قطعه گل نبشته در مجموعه موزه بریتانیا كه بخشی از اعلامیه كوروش بزرگ بود این باور را مخدوش كرد و این احتمال را پیش كشید كه شاید چندین نسخه از اعلامیه كوروش وجود داشته است.

در ژوئن امسال با همكاری موزه چین خطوط روی این دو قطعه كپی شده و برای مطالعه به موزه بریتانیا انتقال داده شد. به گفته فینكل نوشته روی این دو قطعه با متن اصلی روی استوانه كوروش كمی تفاوت دارد، اما از لحاظ دستور زبان و آوانگاری درست است. سركش‌های سه گوش علائم روی استخوان‌ها با استوانه كوروش متفاوت و بخش بالایی آن شبیه به حرف v است. این نحوه نگارش در بابل رایج نبوده و احتمال تولید این استخوان‌ها در ایران را افزایش می‌دهد.

فینكل همچنین معتقد است متنی كه كپی كننده روی استخوان‌ها به كار برده همان متن لوح كوروش نیست، اما نسخه‌ای متفاوت و ایرانی از لوح بابلی است كه می‌توانسته نسخه‌ای از كتیبه‌ای سنگی، نوشته شده با جوهر روی چرم یا گل نوشته باشد كه در مكانی نامعلوم و به منظوری نامشخص در 2500 سال پیش از روی نسخه اصلی استوانه كوروش كپی شده است.

عبدی در این باره می‌گوید: «در این‌كه منشور كوروش متنی بسیار مهم بوده تردیدی نیست، اما مهم‌تر از آن اهمیت آن برای اتباع شاهنشاهی هخامنشی است. پس از این‌كه اصالت این یافته‌ها تایید شد از نخستین پرسش‌هایی كه باید بدان پرداخت این است كه متن منشور كوروش چگونه به چین راه یافته و چرا این متن برای چینی‌ها آنقدر اهمیت داشته كه آن را كپی كنند؟»